Güneş Enerjisindeki Yasal Düzenlemeler

2020 yılında tüketilen enerjinin % 20’sinin temiz enerji kaynaklarından sağlanması.
2020 yılında tüm petrol ve dizel tüketiminin % 10’unun biyo yakıtlardan elde edilmesi.
2020 yılında tüketilen elektriğin % 34’ünün temiz enerji kaynaklarından üretilmesi.

2020 yılında ısı üretiminden % 25’inin temiz enerji aracılığıyla sağlanması konusunda işbirliği kararı alındı.Bu hedeflere ulaşılması % 17 ler oranında CO2 azalımı, 442 milyar Euro değerinde yeni yatırımlar, 115 milyar Euro yakıt bedelinden tasarruf, yaklaşık 300 milyar Euro’luk dışsal maliyetten tasarruf ve 2 milyon tam zamanlı yeni işler yaratılmasına anlamına gelecektir. Her ülkede bu hedeflere ulaşmak için değişik ekonomik modeller uygulanmaktadır. Örneğin Almanya’nın güneşli bir ülke olmamasına rağmen sistemin gelişmesi için dinamik bir Pazar yaratma çabası ve gelişmekte olan PV endüstrisi birçok insanı şaşırtmaktadır. Peki bu nasıl gerçekleşiyor? Geçmişten beri birçok farklı programlar farklı ülkelerde uygulandı. Fakat hiçbiri bu kadar kıs sürede Almanya’nın “şebekeye elektrik satış modeli” kadar başarılı olamadı. Güneş enerjisinde bir köşe taşı görevi üstlenen Almanya modeli AB fotovoltaik endüstrisi tarafından güneş elektriğinin gelişmesi için bir strateji olarak kullanılmaktadır.

Model nasıl işler;

Güneş enerjisini kullanarak ürettikleri, elektriği tekrar şehir şebekesine satış hakkı,

Üretilen her Kw/h başına fosil yada nükleer kaynaklardan elde edilmiş elektriğe göre ücretlendirmede birincil önceliğe sahip olma belirli bir zaman diliminde teşvik fiyat tarifesinden yararlanma avantajları sağlamaktadır.

Geçmişte güneş elektriğini teşvik için birçok program devlet bütçesi tarafından finanse edilmekteydi. Fakat devletin bütçesinde azalma yaşandığında programın da kesilmesi bu mekanizmanın en büyük dezavantajını oluşturuyordu. Bu nedenle bazı modeller tamamen farklı bir yaklaşım içeriyor. 2008 yılında Almanya’da yeni kurulmuş PV sistemlerden elde edilmiş güneş elektriği, sistemin büyüklüğüne ve tipine bağlı olarak 0.35ile 0.47 avro /kWh arasında vergilendirildi. Elektrik kullanıcılarının düzenli elektrik faturaları sayesinde vergilendirme de ekstra ücretlere geçebildi ve sistem eşit bir şekilde yayıldı. Bu sayede Devlet ekonomisinden bağımsız olarak programın gelişmesi sağlanabildi ve her elektrik kullanıcısı tarafından ödenen ekstra ücretler ulusal elektrik portföyündeki yenilenebilir enerji payını arttırdı.
Bu teknoloji piyasa da tanıtılmaya başlanıldığından beri güneş elektriğinin fiyatı tutarlı olarak düşmektedir. Buna rağmen, bazıları halen güneş elektriğin şebekeyi besleyebilecek yeterlikte olamayacağını ve bu yüzden fosil kaynaklardan elde edilen elektrikle yarışamayacağını savunmaktadır.

Sistemin sürekliliği için “şebekeye elektrik satışı” modelinin devamlılığı yasalarla garanti altına alınmakta ve tüketici bankalarıyla finansal güvenliği sağlanmaktadır. Bu garanti süreleri Almanya’da 20 yıl olarak belirlenmiştir. Bu bazen bankaları “şebekeye elektrik satışı” modeline dahil edene ve PV sistemlerle tanınmasını sağlayana kadar sürmektedir.

İSPANYA:

İspanya da 2000 2010 yenilenebilir enerji eylem planı çerçevesinde enerji kaynaklarının teşviki ve önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik bakanlıklar arası bir komisyon kurulmuştur. Ulusal bazda bir enerji satış modeli bulunmakta ve bu da her yıl 2 mw’lık bir büyüme ile şebeke elektriğini besleme avantajı sağlamaktadır.

İspanya 2010-2021 enerji planı için 2009 da gerçekleştirilmek üzere ciddi hedefler belirlenmiş durumdadır. Toplam kurulu PV gücünün % 95’inin 2007 yılında inşa edilmiş olması da hedeflerine olan inancı artırmaktadır.

Güneş enerjisinden elektrik üretimine iyi bir örnek olarak, sevile şehrinin batısında yer alan yoğunlaştırılmış termik güneş santrali verilebilir. Santralin gelişmiş teknolojisi sayesinde 2014 yılına kadar 290 MW lık kurulu güce ulaşılması planlanmaktadır. Bu santrali kuran şirkete 5 milyon Euro değerinde yatırım desteği sağlanmıştır. İspanya, 2004 yılında düzenlediği 27 euro/cent kWh’lık alım garantili teşvik tarifesiyle, 50 MW kadar kurulu gücü olan yoğunlaştırıcı termal güneş santrallerinden üretilen elektriğe dünya da ilk destek veren üke olmuştur. Bu oran 25 sene boyunca yüzdesinin % 1 eksiği kadar da artacaktır.

İTALYA:

20 sene için 3646 eurocent/kWh arasında sabit bir teşvik sağlıyor ve bina planlarında 2009 yılından itibaren yenilenebilir enerji kaynaklarının entegre edilmesini şart koşuyor. Bu şarta göre ev başına en az 1 kWp ve 100 m2 den az yer kaplayan endüstriyel binaların en az 5 kWp enerji üretmesi bekleniyor. Ayrıca normal de % 20 olan KDV oranlarında güneş enerjisi sistemleri için % 50 indirim yapılmıştır.

FRANSA:

2011 Yılı hedefi, 1.1 Gw ‘lık kümülatif kurulum kapasitesidir. 2020 ye kadar bu rakam 5.4 Gw’lık kapasiteye ulaştırmayı hedeflemektedir. Fransa’nın 2008 yılı çalışmalarından sonra “şebekeye elektrik satışı” modeli konut sektörün de yapıya entegre sistemler için 57 euro cent/kWh diğer sistemler için 31 euro centlik ödeme şeklinde tanımlandı. Yarı entegre sistemler içinde diğer ülkelerden farklı olarak elektrik satış modeli geliştirildi. Ayrıca 2009 aralık ayı sonuna kadar bireylerin donanım maliyetlerindeki vergilere % 50 muafiyet getirilmiştir. Bununla birlikte KDV oranı 2010 yılı sonuna kada % 5.5 olarak azaltıldı.

YUNANİSTAN:

Yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak üretilen elektriğe 40-50 euro cent/kWh arasında teşvik vermektedir. Üstelik ulusal yatırım kanununa göre, bu alandaki yatırımcılara % 20 – 40 arasında hibe desteği sağlanmaktadır. Kurulum maliyetlerinin % 20’si gelir vergisinden düşebilmektedir. Şebeke bağlantısı olmayan ada sistemlerinde de maliyetlerin % 20’sinden muafiyet söz konusudur.

PORTEKİZ:

Güneş enerjisi uygulamalarında 5 kW den büyük tesisler için 28.4 euro cent/ kWh, küçükler için ise 49.9 euro cent/kWh destek sağlamaktadır. 2005 yılından bu yana, yatırım maliyetlerinin % 30’u gelir vergisinden düşülmektedir.

ÇİN:

2007 yılı sonunda Çin’deki kurulu PV gücü 100 MW’a ulaşmıştır. Bunun % 6’sını şebekeye bağlı, geri kalanı ise kırsal sistemlerdir. 2010 yılı için hedef 300 MW’lık PV gücüdür. 2006 yenilenebilir enerji kanununa göre, hem binaya entegre sistemler hem de büyük boyutlu çöl santralleri için teşvikler sağlanacaktır. Kırsal uygulamalar için ilk yatırım maliyeti hükümet tarafından karşılanacak ve elektrik üretiminden sağlanan geliri aşan işletme bakım maliyetleri ulusal elektrik dağıtım şebekesindeki tarife arttırılarak desteklenecektir.

Türkiye ise 2009 yılının son aylarında uygulanması beklenen yasayı dört gözle beklemekte, uygulamaya geçildiğinde ise Türk halkında bu sektörde istihdamda artış olacağı, eğitimli personelin aranacağı unutulmamalıdır.